Wednesday, December 28, 2022

Interested in becoming Assistant Professor in Generative AI in Amsterdam?


Generative AI in the past decade has changed the field of artistic creativity, making us ask new questions that are relevant not only for scientific research but also for musicians and artists of all kinds. With this position, we are seeking to broaden our profile with respect to AI-assisted music generation and how AI-generated art can be positioned within the humanities and cognitive science more generally. The explosive growth of creative AI has also brought new ethical and epistemological dimensions to reflect upon, and we are looking for a colleague who can translate this reflection into both teaching and research. The ideal candidate will be somebody comfortable engaging in the ethics and implications of using AI in artistic processes regardless of medium, with more specific expertise in how AI is (and can be) used to make music. 

See here for all information on how to apply.

Deadline for applications: 12 January 2023.

Friday, December 02, 2022

Wat is een absoluut gehoor en is het erfelijk? [Dutch]

Niet zo lang geleden verscheen op het internet een video [zie hieronder een nwe versie] met de tekst: ‘Kijk eens wat deze hond kan. Hij is muzikaler dan ik!’ 

 

De video laat een golden retriever zien die geconcentreerd naar zijn baas kijkt die tegenover hem zit. Als zij een toon laat horen reageert de hond door met zijn poot een toets in te drukken op een fors pianotoetsenbord dat voor hem op de grond ligt. Welke toon het baasje ook speelt, de hond herhaalt zonder aarzeling precies dezelfde toon op de piano. ‘Hij heeft absoluut gehoor!’ voegt een lezer al snel als commentaar aan de video toe. En dat klopt. De meeste dieren hebben absoluut gehoor, in de zin dat zij klanken onthouden en herkennen aan de absolute frequentie (het trillingsgetal) van het geluid, en niet zozeer aan het melodische verloop of de intervalstructuur, zoals wij mensen dat doen. Wij vinden absoluut gehoor daarom bijzonder. Als je aan musici vraagt een voorbeeld te noemen van een bijzondere muzikale vaardigheid dan noemen velen als eerste ‘absoluut gehoor’. Iemand met een absoluut gehoor kan een willekeurig aangeslagen pianotoon benoemen zonder gezien te hebben welke toets er werd ingedrukt. Vooral voor conservatoriumstudenten is dat handig, omdat zij dan minder moeite hebben met de muzikale dictees die ze regelmatig krijgen: het in notenschrift opschrijven van wat de docent voorspeelt of zingt.

Maar terug naar de golden retriever. Ik denk dat hij inderdaad de pianotonen aan hun frequentie kan herkennen. Maar ik vermoed ook dat als er een gordijn tussen hem en zijn baasje gehangen wordt, hij deze ingewikkelde taak niet meer vlekkeloos uitvoert. Deze hond doet immers meer dan alleen een toon herkennen aan zijn trillingsgetal. De term absoluut gehoor is wat dat betreft te beperkt. De hond moet namelijk behalve een toon horen, herkennen en herinneren, deze ook classificeren (is het een c of een cis?), bepalen welke toets daarbij hoort en deze vervolgens aanslaan op het grote toetsenbord dat voor hem ligt. Op de video zijn de ogen van de golden retriever en die van zijn eigenaar niet te zien, maar het zou me niet verbazen als de hond vooral haar blik volgt om te weten welke toets hij verwacht wordt aan te slaan, in plaats van zijn absolute gehoor. Het zou heel goed kunnen dat het klassieke Pavlov-effect – als ik doe wat baasje van mij verlangt, krijg ik een beloning – hier sterker is. (Dit is eenvoudig te testen door een gordijn tussen hond en baas te hangen. Voorspelling: de hond kan de taak niet meer vlekkeloos uitvoeren.) 

Absoluut gehoor is dus niet zo zeer een gehoorvaardigheid, zoals de term suggereert, als wel een cognitieve vaardigheid. Het bestaat uit zeker twee aspecten: je moet je een toon kunnen herinneren en vervolgens een naam geven. Daarnaast moet je voor dat laatste een toon – of hij nou door een piano, viool, stem of fluit wordt voortgebracht – kunnen classificeren als behorende tot eenzelfde categorie en hem vervolgens benoemen. Het eerste is een wijdverspreide vaardigheid die je eenvoudig kan testen. Stel je een bekend liedje voor, bijvoorbeeld Stayin’ alive van de Beegees, en zing het vervolgens. Grote kans dat de toonhoogte precies overeenkomt met het origineel. Wij mensen kunnen (net als veel andere dieren) heel goed de toonhoogte onthouden van bijvoorbeeld popliedjes of tv-tunes die we goed kennen. Maar een enkele toon horen en vervolgens weten of het een c is of een cis is een bijzondere vaardigheid die bij minder dan 1 op de 10.000 mensen voorkomt. Er zijn goede reden om absoluut gehoor te zien als het resultaat van een genetisch bepaalde aanleg. Diverse studies laten zien dat bepaalde chromosomen betrokken zijn bij het wel of niet hebben van de vaardigheid (zoals chromosoom 8q24.21). Daarnaast zijn er neurowetenschappelijke studies die anatomische verschillen tussen mensen met en zonder absoluut gehoor laten zien, met name in de temporaalkwab en diverse corticale gebieden. Niet alleen lijkt absoluut gehoor een genetische component te hebben en dus erfelijk te zijn, het ontwikkelen ervan is hoogstwaarschijnlijk het resultaat van blootstelling aan muziek op jonge leeftijd en intensieve muzikale training. In een land als Japan komt absoluut gehoor veel vaker voor dan elders. Bij Japanse conservatoriumstudenten loopt het percentage soms op tot wel 70 procent. Dat zou verklaard kunnen worden door het feit dat het een land is waar muziek een belangrijke plaats heeft in het onderwijs aan jonge kinderen. Maar voor zover we weten heeft absoluut gehoor niet zo veel met muzikaliteit te maken heeft. Mensen met absoluut gehoor zijn over het algemeen niet muzikaler dan andere mensen. Sterker nog: de overgrote meerderheid van de westerse professionele musici heeft helemaal geen absoluut gehoor. 

Ivan Pavlov ontdekte al in het begin van de vorige eeuw dat honden een enkele toon konden onthouden en associëren met bijvoorbeeld eten. Ook van wolven, en ratten, is bekend dat zij soortgenoten herkennen aan de absolute toonhoogte van hun roep, en dus onderscheid kunnen maken tussen de ene en de andere toon. En voor spreeuwen en resusapen, is dat niet anders, zo suggereren verschillende studies. Een veel muzikaler vaardigheid is ‘relatief gehoor’ – het herkennen van een melodie, los van de precieze toonhoogte waarop die klinkt of gezongen wordt. De meeste mensen luisteren niet naar de afzonderlijke tonen en hun trillingsgetal, maar naar de melodie als geheel. Of we Altijd is Kortjakje ziek nou lager of hoger gezongen horen worden, we herkennen het liedje toch wel. Het horen van verbanden en relaties tussen de tonen, in zowel melodische als harmonische zin, is deel van het plezier van het luisteren naar muziek. Het maakt de vraag of we relatief gehoor met andere diersoorten delen, inclusief honden, een van de centrale vragen in het onderzoek naar de biologische basis van de menselijke muzikaliteit.

Uit: Honing, H. (2017). Wat is een absoluut gehoor en is het erfelijk? In Rinnooy Kan & de Graaf (eds.), Hoe zwaar is licht? (pp. 74-76). Amsterdam: Uitgeverij Balans.

Thursday, December 01, 2022

Wil je ontdekken hoe het zit met je absoluut en relatief gehoor? [Dutch]

Kun jij horen welke versie van de intro van Wie de mol? of The Walking Dead de juiste toonhoogte heeft? En lukt het je om van een superkort fragment de titel en artiest van een nummer herkennen? Ontdek hoe het zit met je absoluut en relatief gehoor, je gevoel voor ritme en timing, en je geheugen voor muziek. Je bent waarschijnlijk muzikaler dan je denkt. Speel de mini-games op ToontjeHoger en leer tegelijkertijd meer over muzikaliteit. 

ToontjeHoger is ontwikkeld door de muziekcognitiegroep van de Universiteit van Amsterdam. Speel de minigames hier.

Thursday, November 17, 2022

Can you do better than a songbird?

You are invited to participate in a scientific experiment that compares the auditory perceptions of humans & songbirds (zebra finches). You will be asked to complete an acoustic task that takes ca. 10 minutes.

Note that –like the zebra finches– you will get no explicit instruction, just some simple feedback on whether your answer is correct (smiley), incorrect (sad face), or not in time (question mark). After this you will enter the main phase of the experiment in which you are asked to simply continue responding to the sound sequences as you did before. Note that, in this final phase, you will only occasionally receive feedback.

Can you do as well, or even better than a songbird? 

The online experiment can be found here.

Friday, November 11, 2022

What is the use of the comparative approach in studying the origins of language and music?

Diagrammatic representation of the comparative
approach (as discussed in ten Cate & Honing, in press)
Comparative studies can be done in several ways. One approach is to examine the sounds made by animals and look for shared features or parallels with language or music. To study these, one can, for example, examine how the structure of a sequence of sounds compares to syntactic structures in language or rhythmic structures in music, or whether harmonic sounds are recognized by their pitch (like in music) or by their spectral structure (like in speech). The presence of such features can indicate that similar sensory or cognitive mechanisms may underlie their perception and production and those needed for language and music in humans. However, one needs to be cautious with drawing such conclusions. That a sound produced by an animal has certain features in common with language or music may be incidental and a result of human interpretation, rather than indicating shared mechanisms per se. Animal sounds showing, for example, a specific rhythmic pattern (e.g., in the call of the indri, a lemur species; De Gregorio et al., 2021) or that contain tones based on a harmonic series (e.g., in the hermit thrush; Doolittle et al., 2014), need not indicate an ability of the animal to perceive or produce rhythms or harmonic sounds in general, as is common in humans. To show this, it is necessary to demonstrate the perception or production of such patterns outside and beyond what is realized in the species-specific sound patterns. This requires a second approach: using controlled experiments to address whether animals can (learn to) distinguish and generalize artificially constructed sounds that differ in specific linguistic or musical features. The two approaches, observational-analytical and experimental, are complementary: the first one may hint at presence of a certain ability, while the second one can test its existence and the limits of the capacity (Adapted from: ten Cate & Honing).

De Gregorio, C., Valente, D., Raimondi, T., Torti, V., Miaretsoa, L., Friard, O., Giacoma, C., Ravignani, A. & Gamba, M. (2021). Categorical rhythms in a singing primate. Current Biology, 31(20), R1379–R1380. https://doi.org/10.1016/j.cub.2021.09.032 

Doolittle, E. L., Gingras, B., Endres, D. M. & Fitch, W. T. (2014). Overtone-based pitch selection in hermit thrush song: Unexpected convergence with scale construction in human music. Proceedings of the National Academy of Sciences, 11(46), 1–6. https://doi.org/10.1073/pnas.1406023111

Ten Cate, C. & & Honing, H. (2023, in press). Precursors of Music and Language in Animals. Sammler, D. (ed.) Oxford Handbook of Language and Music Oxford: Oxford University Press. Preprint: psyarxiv.com/4zxtr.

Sunday, October 23, 2022

Interested in doing a PhD in music cognition?

Master students of the UvA (or excellent external candidates) are invited to submit a short proposal to be seleced as candidate for NWO's PhD in the Humanities programme. The aim of the PhDs in the Humanities funding instrument is to increase the number of young talented researchers in the humanities, and to facilitate their progression on the academic career ladder. See NWO website for more information. 
 
At the ILLC there will be a pre-selection procedure based on a short proposal and cv. More information for internal candidates is available here
 
Deadline for pre-proposals: 2 December 2022.

Thursday, October 20, 2022

Are we born to be musical?

'From the beat we hear while still in our mother’s stomachs [sic], to the teenage anthems we blare out of speakers, to the songs that make and break our hearts, music is a fundamental part of being human. But why do we move to a rhythm, are we actually born to be musical, and how does music really shape who we are?'

This is the first episode of The Rhythm of Life, a series from BBC Reel exploring the power of music.

Waarom kunnen sommige mensen niet dansen? [Dutch]

Het Amsterdam Dance Event is begonnen. Waarom kunnen sommige mensen niet dansen? 

Een gesprek met neurowetenschapper Fleur Bouwer van de Universiteit van Amsterdam. De aflevering is hier te vinden. 

Monday, August 29, 2022

Wanneer is muziek raar? [Dutch]

De één houdt van klassiek… de ander van rock. Over smaak valt niet te twisten als het op muziek aankomt. Alhoewel, sommige muziek iets experimenteler is dan de ander.

Voor wie graag naar unieke klanken luistert is 24 augusutus de ideale dag. Deze dag staat namelijk in het teken van 'Strange Music'. Het idee hierachter? Mensen kennis laten maken met klanken en melodieën die net buiten de gebaande paden treden.

Maar wat is nu eigenlijk strange music? Kunnen we bepaalde muziek wel globaal bestempelen als raar? Of schuilt hier toch meer achter?

Presentator Benji Heerschop spreekt hierover met hoogleraar muziekcognitie Henkjan Honing.

Thursday, August 11, 2022

Is muziek niet grotendeels cultureel bepaald? [Dutch]

Illustratie: Hanneke Rozemuller

Interview met Henkjan Honing in de Volkskrant door Cécile Koekkoek:

"Voor de onregelmatige reeks over intuïtie, waarvoor V spreekt met deskundigen uit verschillende vakgebieden, schakelt hoogleraar muziekwetenschap Henkjan Honing (63) in via zoom vanuit zijn vakantieadres in Frankrijk. ‘Ik heb niks voorbereid, dus ik antwoord op intuïtie’, zegt hij lachend. Hij komt meteen to the point. ‘Er zijn twee vormen van weten. Het ene weten gaat uit van ervaring en het andere weten van rationele kennis. Oftewel: van impliciete en expliciete kennis. Als wetenschapper laveer je voortdurend tussen die twee."
Zie het volledige interview hier.