Friday, December 16, 2016

Interested in becoming the new PA at MCG?

The Music Cognition Group (MCG) searches for an enthusiastic and well-organized personal assistant (PA) for 2017 (0.2 fte for 1 year). For more information and detailed instructions on how to apply see here. N.B. You have to be a student at UvA. 

Deadline for applications is 15 January 2017.

Thursday, December 15, 2016

Muziek als medicijn? [Dutch]


Wie zou het niet graag aangetoond zien: simpelweg naar klassieke muziek luisteren om vervolgens een slimmer, gelukkiger of zelfs een gezonder mens te worden. Zou dat niet prachtig zijn?

Hans Jeekel, emeritus hoogleraar chirurgie aan de Erasmus Universiteit en een van de auteurs van een rapport dat vorig jaar door ZonMw werd uitgebracht (een stichting die advies geeft over gezondheidsonderzoek en zorginnovatie), verwijst expliciet naar dit idee.

In het rapport, met de titel Ontwikkeling en implementatie van evidence-based complementaire zorg, wordt gerefereerd aan het ‘Mozart-effect’ (N.B. een aanhoudend misverstand, zie [1]), als een belangrijke motivatie voor "mind-body benaderingen zoals muziektherapie". Naast homeopathie en yoga zou muziek —en dan met name klassieke muziek— een alternatief kunnen bieden op de reguliere medische zorg; een helder en wervend idee (zie tevens de regionale dagbladen).

Wat homeopathie betreft kunnen we natuurlijk duidelijk zijn: uitvoerig geschud water drinken kan geen kwaad. Hetzelfde geldt voor yoga, zoals voor de meeste lichaamsbeweging: veel en regelmatig bewegen is goed voor van alles, inclusief ons brein.

En voor muziek? Natuurlijk: als je blij, ontspannen, extra geconcentreerd, of juist afgeleid wordt door je lievelingsmuziek (met name zinvol tijdens een operatie of tandartsbezoek): des te beter. Maar er is natuurlijk  een verschil tussen 'muziek als medicijn' of 'muziek als therapie'.

Jeekel claimt dat “patiënten die tijdens een operatie onder narcose naar klassieke muziek luisteren na afloop sneller herstellen en minder pijnbehandeling nodig hebben." *

Ik kan echter het onderzoek waarop deze observatie is gebaseerd niet traceren (maar dat kan aan mij of de zoeksystemen van de UvA liggen; zie voor een recente systematische review: Hole et al., 2015). Het zou me echter verbazen als alleen klassieke muziek dit voorrecht beschoren is. Daarnaast is het gerapporteerde effect van muziek onder narcose opmerkelijk. Dat muziek een effect kan hebben zonder dat we daar aandacht voor hebben is meerdere malen aangetoond (denk aan het effectieve gebruik van muziek in winkels en supermarkten), maar onder narcose?

In enkele meta-studies is inmiddels aanemelijk gemaakt dat muziek een gunstige invloed kan hebben op het herstel van patiënten (e.g., Sarkamo et al., 2008). Maar let wel, deze patiënten luisterden naar hun favoriete muziek. En dat is in deze wereld niet altijd klassieke muziek. Er is meer mooie, en in die zin belangrijke muziek op deze wereld. En ten tweede, het blijft onduidelijk wat de reden is waarom muziek dit zo goed kan. Is het de stemming of het stressniveau dat muziek zo goed kan beïnvloeden dat hiervan de oorzaak is? Of is het de invloed die muziek op het reactiveren van het geheugen kan hebben? Of zijn het andere hersennetwerken of lichaamsfuncties die het effect en herstel beïnvloeden? We weten het niet. Genoeg reden, lijkt me, om het een keer echt uit te zoeken.

*Update 16 september 2015: Jeekel nuanceert zijn uitspraak op navraag als: "De effecten van muziek zijn wel gevonden in een aantal studies, maar niet wetenschappelijk aangetoond." Toch blijft op allerlei fora deze claim gepropageerd worden.

Update 21 juni 2016: Jeekel in een recente uitzending van RTL Late Night: 'muziek tijdens narcose heeft een positief effect op herstel' en 'Mozart is beter dan Hardrock'. Er is echter nog steeds geen publicatie, 'Het onderzoek loopt nog'.



Update 21 augustus 2016: Kühlmann et al. (2016) – een van de eerste publicaties van de Rotterdamse onderzoeksgroep – concludeert: "[Our study] failed to establish a cause-effect relationship between music interventions and blood pressure reduction." Bewijs in de tegensgetelde richting?

Update 14 december 2016: Jeekel concludeert vandaag in een presentatie in Rotterdam (en in diverse media, e.g. Volkskrant): "Het bewijs is geleverd" (zie Erasmus MC). Het zou zo mooi zijn, maar e.e.a. is niet te controleren: er is nog steeds geen publicatie.*  N.B. Een Internationale groep doet dat zoals dat gewoon is in de wetenschap (see Garza-Villarreal et al., 2017).

* Daarom een heuze poll alhier. Wanneer kan of mag je als wetenschapper iets als 'onomstotelijk bewijs' presenteren?

Sarkamo, T., Tervaniemi, M., Laitinen, S., Forsblom, A., Soinila, S., Mikkonen, M., Autti, T., Silvennoinen, H., Erkkila, J., Laine, M., Peretz, I., & Hietanen, M. (2008). Music listening enhances cognitive recovery and mood after middle cerebral artery stroke Brain, 131 (3), 866-876 DOI: 10.1093/brain/awn013

Garza-Villarreal, E. A., Pando, V., Vuust, P., & Parsons, C. (2017). Music-induced analgesia in chronic pain conditions: a systematic review and meta-analysis. DOI: 10.1101/105148

Hole, J., Hirsch, M., Ball, E., & Meads, C. (2015). Music as an aid for postoperative recovery in adults: a systematic review and meta-analysis The Lancet DOI: 10.1016/S0140-6736(15)60169-6
 
Kühlmann, A. Y. R., Etnel, J. R. G., Roos-Hesselink, J. W., Jeekel, J., Bogers, A. J. J. C., & Takkenberg, J. J. M. (2016). Systematic review and meta-analysis of music interventions in hypertension treatment: a quest for answers. BMC Cardiovascular Disorders, 16:69 DOI: 10.1186/s12872-016-0244-0

Sunday, December 11, 2016

Wanneer stuur je als onderzoeker een persbericht de wereld in? [Dutch]


Stel: Een onderzoeksgroep brengt een persbericht uit met de claim “Bewijs gevonden”. Wanneer kan of mag dat?

Dat lijkt te verschillen per vakgebied. Daarom een wetenschappelijke poll met de simpele vraag:

op welk moment stuur je als onderzoeker – wanneer je iets bijzonders te melden hebt, een verrassend feit hebt gevonden, dan wel een bewijs hebt geleverd – een persbericht de wereld in?

Geef hier je mening.


Saturday, November 19, 2016

What makes us musical animals?

A pair of gibbons sing together (credit: Andrew Walmsley / NPL)
Exploring the biological and social processes that underly our musical abilities, Nancy Ferranti talks to music researcher Henkjan Honing about the origins of music and musical behaviours. The podcast was broadcasted this morning at CKUT, a campus-community radio station based at McGill University.



Saturday, November 12, 2016

The Next Big Thing? [Dutch]

In het afgelopen decennium zijn er ongelooflijke sprongen voorwaarts gemaakt in de wetenschap. Beeld je maar eens een leven zonder Wi-Fi in en het is moeilijk te geloven hoeveel we te weten zijn gekomen over Mars. We kunnen nu stamcellen programmeren, maar moeten we dit ethisch wel willen? En wat is de volgende stap? Hoeveel meer verbazingwekkende wetenschappelijke ontdekkingen zullen we zien aan het einde van het dit decennium? En hoe zullen die ons leven veranderen? In deze cursus komen vooraanstaande onderzoekers uit de menswetenschappen, levenswetenschappen en natuurwetenschappen aan het woord, en zij bespreken hoe de toekomst van de wetenschap eruitziet. Over The Next Big Thing in o.a. de natuurkunde, psychiatrie, klimaatwetenschap, media studies, nanotechnologie, muziekwetenschap, kunstmatige intelligentie, historische wetenschappen en psychologie. Naast interviews en lezingen van gastdocenten is er veel ruimte voor discussie.

Zie www.uva.nl/iis-colleges voor meer informatie.
Zie NRC Academie om te registreren.

Thursday, November 10, 2016

Interested in a PhD in the Humanities at ILLC?


The Institute for Logic, Language and Computation (ILLC) at the University of Amsterdam (UvA) can nominate two candidates for a pre-selection procedure for the 2017 edition of NWO's PhDs in the Humanities programme. These could be internal UvA candidates from the MA Musicology, MSc Brain and Cognitive Science or any other relevant Master Programme, but excellent outside candidates will be considered as well.

For the internal ILLC selection, candidates should submit the following documents:
  1. a brief (max 1 page A4) description of the proposed research, including the name of the proposed supervisor and promotor;
  2. a CV of the candidate. These documents should be submitted by e-mail to the ILLC office: illc@uva.nl. 
The deadline for submitting these documents is January 2, 2017.

Friday, November 04, 2016

Is music a supernormal stimulus?

Fragment of an interview of Richard Dawkins with Steven Pinker for the documentary series The Genius of Charles Darwin (UK Channel 4 Television, 2008). Pinker explains again why music is not an adaptation, but should be seen as a kind of 'supernormal stimulus' - adding the phrase people in music hate this theory....



For a full one hour of uncut footage see here.

ResearchBlogging.orgHoning, H. (2011). Muziek is geen luxe... maar wat dan wel? Academische Boekengids, 88, 2-4.

ResearchBlogging.orgHoning, H. (2012). If music isn’t a luxury, what is it? Journal of Music, Technology and Education, 5 (1), 114-117 DOI: 10.1386/jmte.5.1.109_5

Friday, October 28, 2016

Interested in an Assistent Professorship in the Cognitive Sciences?


The Institute for Logic, Language and Computation (ILLC) is a research institute at the University of Amsterdam in which researchers from the Faculty of Science and the Faculty of Humanities collaborate. Its central research area is the study of fundamental principles of encoding, transmission and comprehension of information. Research at ILLC is interdisciplinary, and aims at bringing together insights from various disciplines concerned with information and information processing, such as logic, mathematics, computer science, philosophy, linguistics, cognitive science, artificial intelligence, music cognition and musicology.

Deadline: 4 November 2016.

See for more information here.

Friday, October 14, 2016

Join the 2017 real-time beat tracking competition?

Foot-tapping shoe competition at the 1994 ICMC in Aarhus, Denmark.
In 1994 we organized at the International Computer Music Conference (ICMC) a foot-tapping competition on the computational modeling of beat perception.  Several researchers had their latest models control a mechanical shoe, while listening to a variety of national anthems. (See the Dutch Clog in action in the picture above, and below the original prototype.)

At an upcoming IEEE conference a similar challenge will be held. I'm quite exited about that. It is intriguing to see that a skill that is apparently so trivial for humans continues to be a challenge for machines (cf. Honing, 2013).

A prototype tapping in the P.C.Hoofthuis at the
University of Amsterdam in 1993.
The goal of the IEEE challenge is to implement a real-time beat tracker on an embedded platform and to demonstrate the performance with a creative output such as, but not limited to, drumming, dancing, or flickering lights. It is challenging to perform beat tracking in real time because the complete signal is not available. It is also challenging because there can be a wide variety of musical input and the system needs to perform well on all of them. For more information on why beat perception / beat tracking is interesting, see Dan Levitin's This is your brain on music, cited in the IEEE Cup Challenge document.

Important Dates: November 7, 2016 - Registration Deadline
March 5-9, 2017 - Final Competition at ICASSP 2017

Detailed information can be found here.

ResearchBlogging.orgHoning, H. (2013) Musical Cognition. A Science of Listening. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers. ISBN 978-1-4128-4228-0.

Thursday, September 08, 2016

Wat is het nut van een afgekeurd onderzoeksvoorstel? [Dutch]

Illustratie: Marc Kolle

"Schrijven van onderzoeksvoorstellen kost te veel tijd” kopte het NRC Handelsblad afgelopen week naar aanleiding van het verschijnen van de resultaten van een enquête van het wetenschappelijk bureau van de SP. Een meerderheid van de bevraagde wetenschappers blijkt zo’n twintig procent van de werktijd aan het schrijven van onderzoeksvoorstellen te besteden, met, zo wordt gemeld, weinig kans van slagen. Zonde van de tijd, lieten veel respondenten weten.

Onzin natuurlijk. Volgende week in Folia Magazine een reactie...

Tuesday, September 06, 2016

Want to join MCG in Amsterdam with a research fellowship?


The European Commission and the Dutch Science Foundation (NWO) offers several fellowship opportunities for young researchers. See website for more information.

Monday, July 18, 2016

Interested in a PhD position at the UvA?


Recently new funds have been made available to the University of Amsterdam's Faculty of Humanities through the so-called Sustainable Humanities programme (Duurzame Geesteswetenschappen). The faculty has decided to dedicate part of the funds to creating five new PhD positions (4 years, 0.8 fte each).

Previous contact with the Faculty of Humanities or possible supervisors is not necessary. International researchers are also encouraged to apply. Proposed projects must be relevant to one of the research schools within AIHR or to ILLC (in the case of music cognition related proposals).

Applications should include a description of the proposed research project (max. 2500 words, written in English), a full academic CV, and a list of MA/MSc grades (see link below for more information). Applicants must have a completed Master’s degree in a relevant field before the start date of the fellowship.

See website for more information.

N.B. The deadline for applications is 15 August 2016

Update 22 August:The faculty received 600 applications. Applicants will be informed on the outcome before October 1st.

Wednesday, July 13, 2016

Another one bites the dust?

A Tsimane' man plays the flute (from: McDermott et al., 2016).
The music theory literature has been suggesting it for a long time: the idea that simultaneously sounding tones with frequency relationships that are low integer multiples, like 1:2 (octave) or 3:2 (a perfect fifth), are determinant of how listeners perceive consonance. It is an idea that is often related to the overtone structure of natural sounds (such as the voice or string instruments) suggesting that musical harmony is reflective or even a result of the acoustic structure that is found in natural, harmonic sounds that are surrounding us (see earlier entries).

However, a study that was published in Nature today, makes both ideas quite unlikely (McDermott et al., 2016). The authors conclude that "consonance preferences are unlikely to be innate, and that they are not driven by exposure to harmonic natural sounds such as vocalizations." Instead, consonance preferences seem to depend on exposure to particular types of music, presumably those that feature consonant harmony. In an elegantly controlled study McDermott and colleagues compared the perception of musical, speech and natural sounds in North American listeners (both musicians and non-musicians) and compared them to two groups of Bolivian listeners, of which one group rarely is in contact with Western culture, a tribe named Tsimane' (Chimane).

All participants rated the pleasantness of sounds. Despite exhibiting Western-like discrimination abilities and Western-like aesthetic responses to familiar sounds and acoustic roughness, the Tsimane’ rated consonant and dissonant chords and vocal harmonies as equally pleasant. By contrast, Bolivian city- and town-dwellers exhibited significant preferences for consonance, albeit to a lesser degree than North American listeners. The results indicate that consonance preferences can be absent in cultures sufficiently isolated from Western music, and are thus unlikely to reflect innate biases or exposure to harmonic natural sounds. It seems we can remove 'consonance perception' from our list of candidate constituent elements that might underlie the human predisposition for music, i.e. musicality (see Honing et al., 2015).

UPDATE: Related news article in Dutch.

ResearchBlogging.org McDermott, J. H., Schultz, A. F., Undurraga, E. A., & Godoy, R. A. (2016). Indifference to dissonance in native Amazonians reveals cultural variation in music perception. Nature, 525, 7611. DOI: 10.1038/nature18635.

ResearchBlogging.orgHoning, H., ten Cate, C., Peretz, I., & Trehub, S. (2015). Without it no music: cognition, biology and evolution of musicality Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 370 (1664), 20140088-20140088 DOI: 10.1098/rstb.2014.0088

Sunday, May 08, 2016

Can humans listen like songbirds do?

European Starling © www.allaboutbirds.org

Humans and songbirds share many interesting similarities with regard to their auditory processing capabilities. For example, we know that humans and European Starlings have similar frequency sensitivity, perceive the pitch of the missing fundamental, and parse multiple pure-tone sequences into separate auditory streams. At higher levels, the “musical” nature of birdsong has long been appreciated by humans, and some songbirds can readily learn to discriminate and imitate human melodic sequences (cf. Hoeschele et al., 2015).

Given these similarities, it is surprising to find a major difference in how humans and songbirds perceive sequences of tones. Humans readily recognize tone sequences that are shifted up or down in log frequency because the pattern of relative pitches is maintained (referred to as relative pitch). In contrast, songbirds appear to have a strong bias to rely on absolute pitch for the recognition of tone sequences (a pitch-shifted melody might well be perceived as an altogether different melody; Hoeschele et al., 2015).

Interestingly, a recent study by Bregman et al. (2016), contrasting pitch and spectral patterns, shows that birds perceive their song more like humans perceive speech (Shannon, 2016). More precisely, songbirds might attend more to the acoustic spectral shape than to the absolute pitch of the acoustic signal. Stimuli that preserve acoustic spectral shape, even in the absence of pitch, seem to allow for generalization of learned acoustic patterns. Hence it could well be that a sensitivity to spectral shape is what is shared between human and avian cognition of musical signals, while relative pitch is the preferred mode of listening for humans. And one could wonder: why is sound "super normally stimulated" in humans (see earlier entry), and can humans be made to change their listening mode in the direction of birds (or vice versa) when manipulating melody and spectral shape?

ResearchBlogging.org Bregman, M., Patel, A., & Gentner, T. (2016). Songbirds use spectral shape, not pitch, for sound pattern recognition Proceedings of the National Academy of Sciences, 113 (6), 1666-1671 DOI: 10.1073/pnas.1515380113

ResearchBlogging.org Hoeschele, M., Merchant, H., Kikuchi, Y., Hattori, Y., & ten Cate, C. (2015). Searching for the origins of musicality across species Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 370 (1664), 20140094-20140094 DOI: 10.1098/rstb.2014.0094

ResearchBlogging.org Shannon, R. V. (2016). Is Birdsong More Like Speech or Music? Trends in Cognitive Sciences, 20 (4), 245-247 DOI: 10.1016/j.tics.2016.02.004

Friday, April 22, 2016

Interested in a PhD position at the University of Amsterdam?


The Institute for Logic, Language and Computation (ILLC) at the University of Amsterdam (UvA) currently has two PhD positions available at the Faculty of Science starting on 1 September 2016 (or as soon after that as possible). Applications are now invited from excellent candidates wishing to conduct research in an area within ILLC (i.e. mathematics, artificial intelligence, linguistics, philosophy, musicology and/or cognitive science) that fits naturally in the Faculty of Science. See website for more information.

N.B. The deadline for applications is 15 May 2016

Tuesday, February 23, 2016

Gaat muzikaliteit aan muziek én taal vooraf? [Dutch]

Foto: Iris Vette
Hoe het brein van onze verre voorouders eruitzag, is niet meer na te gaan. Toch is er via een omweg misschien iets te zeggen over het ontstaan van taal, en de rol die muziek daarbij speelde.

Veel taalkundigen geloven —vreemd genoeg— dat onze liefde voor muziek meelift op ons taalvermogen (zie bijvoorbeeld NRC van twee weken geleden en Steven Pinker's invloedrijke boek How the mind works). Maar zou het niet, en even waarschijnlijk, precies andersom kunnen zijn?

Voor een overzicht van de recente ontwikkelingen op het gebied van de neurowetenschappen van taal en muziek, zie bijv. Peretz et al. (2015), Norman-Haignere et al. (2015) en de video hieronder: een registratie van de lezing Voor de muziek uit die ik afgelopen winter gaf op het tweejaarlijkse congres Onze Taal in het Chassé Theater in Breda.

UPDATE: Een samenvatting van de tekst verscheen in het tijdschrift Onze Taal. De integrale tekst verscheen in het interdisciplinaire tijdschrift Blind.



ResearchBlogging.orgNorman-Haignere, S., Kanwisher, N., & McDermott, J. (2015). Distinct Cortical Pathways for Music and Speech Revealed by Hypothesis-Free Voxel Decomposition Neuron, 88 (6), 1281-1296 DOI: 10.1016/j.neuron.2015.11.035

ResearchBlogging.orgPeretz, I., Vuvan, D., Lagrois, M., & Armony, J. (2015). Neural overlap in processing music and speech Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 370 (1664), 20140090-20140090 DOI: 10.1098/rstb.2014.0090

Monday, February 22, 2016

De juiste toon: had Pythagoras gelijk? [Dutch]

In muziek zijn vele wiskundige en natuurkundige wetten te vinden. Liggen die patronen aan de basis van wat we mooi vinden? Hebben onze hersenen een voorkeur voor bepaalde patronen? En hoe zit het met andere culturen, die weer andere patronen waarderen?

Over al deze zaken werd er stevig gediscussieerd tijdens de BètaBreak van 18 november j.l. met Michiel Schuijer (Muziektheoreticus, lector aan Conservatorium van Amsterdam), Henkjan Honing (hoogleraar Muziekcognitie aan de UvA) en Jan van de Craats (hoogleraar Wiskunde aan de UvA). Enkele van de referneties die genoemd worden staan hieronder (Plomp & Levelt, 1965; Savage et al., 2015).



De benadering van muziek als een natuurkundig of wiskundig verschijnsel heeft als mogelijke valkuil om naast geluidsleer een soort getallenleer te worden. Alsof harmonische, mooie of ‘juiste’ muziek door de natuur bepaald of zelfs afgedwongen wordt. Er klinkt iets in terug van het, in steeds wisselende gedaantes terugkerende Oudgriekse idee van een ‘harmonie der sferen’, het idee dat de wiskundige structuur van muziek iets zou kunnen onthullen over de natuur zelf. Of omgekeerd: dat een elegante formule die de code van de muziek van vermaarde componisten (denk aan Bach) weet te kraken en de onderliggende getallenstructuur ervan blootlegt, ons kan laten zien hoe mooi, hoe ‘natuurlijk’ die muziek is. Maar al Pythagoras’ ideeën over consonantie in termen van heeltallige ratio’s ten spijt: een hedendaagse, zorgvuldig maar allesbehalve heeltallig gestemde piano wordt door opvallend weinig mensen als ‘vals’ ervaren. Het is de eeuwenoude tegenstelling tussen muziek opgevat als getal en muziek als empirisch feit (cf. Pythagoras versus Aristoxenus). Muziek huist niet zozeer in het geluid of in het getal, maar eerder in het hoofd van de luisteraar (Honing, 2012).

ResearchBlogging.orgHoning, H. (2012). Een vertelling. In S. van der Maas, C. Hulshof, & P. Oldenhave (Eds.), Liber Plurum Vocum voor Rokus de Groot (pp. 150-154). Amsterdam: Universiteit van Amsterdam (ISBN 978-90-818488-0-0)
ResearchBlogging.orgPlomp R, & Levelt WJ (1965). Tonal consonance and critical bandwidth. The Journal of the Acoustical Society of America, 38 (4), 548-60 PMID: 5831012
ResearchBlogging.orgSavage, P., Brown, S., Sakai, E., & Currie, T. (2015). Statistical universals reveal the structures and functions of human music Proceedings of the National Academy of Sciences, 112 (29), 8987-8992 DOI: 10.1073/pnas.1414495112

Sunday, February 21, 2016

Does musicality have a biological foundation?


Genes with functions that are relevant to music aptitude such as hearing, cognitive performance and neurodegenerative functions are marked by triangles (From Liu et al., 2016).
A few days ago a study was published by the team of Irma Järvelä (University of Helsinki) on the identification of genetic variants underlying musical ability. They based their new study (Liu et al., 2016) on an existing database of ca. 150 unrelated Finnish subjects that were tested for their musical ability using a collection of pitch and pattern perception tests. In addition, for all participants genomic DNA was available (based on a blood sample). The participants were divided into two groups (low vs high musical aptitude), with the lower scoring individuals functioning as the control group.

The study focused on regions that can be associated with positive selection (Sabeti et al., 2006). Using genomic and bioinformatic techniques, the researchers were able to identify those regions that contain sets of variations in the DNA and show which regions are likely under positive selection.

The regions that were identified contained genes that are involved in auditory perception (e.g. GPR98, USH2A), cognition and memory (e.g. GRIN2B, IL1A, IL1B, RAPGEF5), reward mechanisms (RGS9), and song perception and production of songbirds (e.g. FOXP1, RGS9, GPR98, GRIN2B).

There are, of course, some drawbacks in this study that is largely exploratory. While the study was able to identify positively selected regions, the actual genes involved and their function remains unclear. Musicality is, obviously, a complex trait that likely has many contributing genes, and developing a proper phenomics is still quite a challenge (cf. Gingras et al., 2015). Nevertheless, the study suggests that several genes – that can be argued to be essential for musical aptitude (or musicality at large) – could well be under positive selection. The result hence supports the idea that musicality has a biological foundation that is necessary for the development of musical culture.

ResearchBlogging.orgLiu, X., Kanduri, C., Oikkonen, J., Karma, K., Raijas, P., Ukkola-Vuoti, L., Teo, Y., & Järvelä, I. (2016). Detecting signatures of positive selection associated with musical aptitude in the human genome Scientific Reports, 6 DOI: 10.1038/srep21198

ResearchBlogging.orgSabeti, P. (2006). Positive Natural Selection in the Human Lineage Science, 312 (5780), 1614-1620 DOI: 10.1126/science.112430

ResearchBlogging.orgGingras, B., Honing, H., Peretz, I., Trainor, L., & Fisher, S. (2015). Defining the biological bases of individual differences in musicality Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 370 (1664), 20140092-20140092 DOI: 10.1098/rstb.2014.0092

Saturday, February 06, 2016

Do songbirds perceive melody different from humans?

European Starling (Sturnus vulgaris)
Last week a fascinating study appeared in PNAS on melody (re)cognition in sparrows (Sturnus vulgaris). It provides an alternative interpretation to the widespread believe that songbirds have a strong bias to rely on absolute pitch (AP) for the recognition of melodies (e.g. Hulse et al., 1992).

In a series of behavioral experiments, Bregman et al. (2016) find that the human percepts of both pitch and timbre are poor descriptions of the perceptual cues used for melody recognition by the five sparrows that participated in the study. The results suggest that auditory sequence recognition in sparrows might be largely dependent on the perception of acoustic spectral shape, and not just AP. Sounds that preserve this shape, even in the absence of pitch cues, seem to be perceived as equivalent. The finding suggests that songbirds (unlike humans, for whom pitch plays a dominant role in the perception of melodic sequences) rely on a perceptual representation that is a combination of pitch and timbre. It suggests that the perceptual separability of pitch and timbre might also in humans be largely based on experience.

ResearchBlogging.org Hulse, S., Takeuchi, A., & Braaten, R. (1992). Perceptual Invariances in the Comparative Psychology of Music Music Perception: An Interdisciplinary Journal, 10 (2), 151-184 DOI: 10.2307/40285605

ResearchBlogging.org Bregman, M., Patel, A., & Gentner, T. (2016). Songbirds use spectral shape, not pitch, for sound pattern recognition Proceedings of the National Academy of Sciences DOI: 10.1073/pnas.1515380113

Monday, February 01, 2016

Abnormalities in later cognitive stages of beat processing?

Mathieu in 2012 (Dutch Tv).
A few years ago I reported on the start of a series of experiments with Mathieu, a case of congenital beat deafness (Phillips-Silver et al., 2011; see here). The paper reporting on that work just came out:
"Beat deafness, a recently documented form of congenital amusia, provides a unique window into functional specialization of neural circuitry for the processing of musical stimuli: Beat-deaf individuals exhibit deficits that are specific to the detection of a regular beat in music and the ability to move along with a beat. Studies on the neural underpinnings of beat processing in the general population suggest that the auditory system is capable of pre-attentively generating a predictive model of upcoming sounds in a rhythmic pattern, subserved largely within auditory cortex and reflected in mismatch negativity (MMN) and P3 event-related potential (ERP) components. The current study examined these neural correlates of beat perception in two beat-deaf individuals, Mathieu and Marjorie, and a group of control participants under conditions in which auditory stimuli were either attended or ignored. Compared to control participants, Mathieu demonstrated reduced behavioral sensitivity to beat omissions in metrical patterns, and Marjorie showed a bias to identify irregular patterns as regular. ERP responses to beat omissions reveal an intact pre-attentive system for processing beat irregularities in cases of beat deafness, reflected in the MMN component, and provide partial support for abnormalities in later cognitive stages of beat processing, reflected in an unreliable P3b component exhibited by Mathieu – but not Marjorie – compared to control participants. P3 abnormalities observed in the current study resemble P3 abnormalities exhibited by individuals with pitch-based amusia, and are consistent with attention or auditory-motor coupling accounts of deficits in beat perception." (Mathias et al., 2016)

ResearchBlogging.orgPhillips-Silver, J., Toiviainen, P., Gosselin, N., Piché, O., Nozaradan, S., Palmer, C., & Peretz, I. (2011). Born to dance but beat deaf: A new form of congenital amusia Neuropsychologia DOI: 10.1016/j.neuropsychologia.2011.02.002

ResearchBlogging.org Mathias, B., Lidji, P., Honing, H., Palmer, C., & Peretz, I. (2016). Electrical brain responses to beat irregularities in two cases of beat deafness. Frontiers in Neuroscience. DOI: 10.3389/fnins.2016.00040.

Saturday, January 16, 2016

Interested in doing an MA in Historic Amsterdam?


Do you want to become a Master in Musicology at the University of Amsterdam? Find out more on the website of the University of Amsterdam. Deadline: 1 March 2016.


Sunday, January 10, 2016

Een aap met maatgevoel? [Dutch]

Hieronder een videoimpressie van de Diesrede uitgesproken tijdens de 384ste Dies Natalis van de Universiteit van Amsterdam met de titel ‘Een aap met maatgevoel’. In die lezing beschrijf ik wat muzikaliteit is of kan zijn, maar ook in hoeverre we muzikaliteit delen met andere dieren, om er zo achter te komen of muzikaliteit een biologische basis heeft. Lang niet alle wetenschappers zijn het daar over eens.



ResearchBlogging.org Wilson, M., & Cook, P. (2016). Rhythmic entrainment: Why humans want to, fireflies can’t help it, pet birds try, and sea lions have to be bribed Psychonomic Bulletin & Review DOI: 10.3758/s13423-016-1013-x

ResearchBlogging.orgMerchant, H., & Honing, H. (2014). Are non-human primates capable of rhythmic entrainment? Evidence for the gradual audiomotor evolution hypothesis Frontiers in Neuroscience, 7 DOI: 10.3389/fnins.2013.00274

Friday, January 08, 2016

Interested in a PhD position at the University of Amsterdam?


The Institute for Logic, Language and Computation (ILLC) at the University of Amsterdam (UvA) can nominate one candidate for a pre-selection procedure for the 2016 edition of NWO's PhDs in the Humanities programme. These could be internal UvA candidates from the MSc Brain and Cognitive Science, MA Musicology or any other relevant Master Programme, but excellent outside candidates will be considered as well. See website for more information.

N.B. Deadline for pre-applications is 15 January 2016.