Ben jij muzikaal? [Dutch]

Hoe snel herken jij een liedje? Heb je een goed maatgevoel? Hoe goed is jouw absoluut gehoor? Doe de testjes op ToontjeHogerKids en ontdek meer over je eigen muzikaliteit én wat de wetenschap daarover weet.

Wil je ontdekken hoe het zit met je absoluut en relatief gehoor? [Dutch]

Kun jij horen welke versie van de intro van Wie de mol? of The Walking Dead de juiste toonhoogte heeft? En lukt het je om van een superkort fragment de titel en artiest van een nummer herkennen? Ontdek hoe het zit met je absoluut en relatief gehoor, je gevoel voor ritme en timing, en je geheugen voor muziek. Je bent waarschijnlijk muzikaler dan je denkt. Speel de mini-games op ToontjeHoger en leer tegelijkertijd meer over muzikaliteit. 

ToontjeHoger is ontwikkeld door de muziekcognitiegroep van de Universiteit van Amsterdam. Speel de minigames hier.

Waarom zingen sommige mensen vals? [Dutch]

Beeld ThinkStock

[Bron: Volkskrant en De Morgen.]

Als je ontzettend vals zingt, kan dat meerdere oorzaken hebben. Zoals een slechte werking van je stemspieren, of een slechte ademtechniek. “Soms hebben mensen gewoon geen controle over hun stem”, zegt Henkjan Honing, hoogleraar muziekcognitie. “Met een beetje oefenen gaat dat snel beter. Zangklank wordt vaak ook beter als mensen rustig zijn. Er zijn experimenten gedaan waar ze mensen vroegen een liedje te zingen in een rustige omgeving en op straat. In een rustige studio klonk het vele malen beter: mensen hebben dan meer controle, omdat ze ontspannen zijn.”. [Dalla Bella et al., 2007]

Meestal weten mensen van zichzelf wel of ze kunnen zingen of niet. Maar aan talentenjachten zoals Idols of The Voice doen vaak amateurs mee die geen zuivere noot halen, terwijl ze er zelf van overtuigd zijn dat ze de sterren van de hemel zingen. Horen ze die valse klanken dan niet? Honing: “Er zijn mensen die tonen anders horen dan anderen, die hebben de aandoening amusia, oftewel toondoofheid. Dat komt niet zo vaak voor: eerst werd geschat dat zo’n 4 procent van de wereldbevolking het had, nu ligt die schatting op 1,5 procent.” [Peretz, 2016].

Toondoofheid is een aandoening die voortkomt uit een afwijkende verwerking van geluiden in de hersenen. De hersenen kunnen de tonen wel goed registreren, maar de frontale hersenkwab krijgt geen toegang tot de juiste toonhoogte-informatie. Onderzoekers van Harvard Medical School maakten hersenscans van twintig mensen, van wie de helft toondoof was. Uit de studie bleek dat de toondoven een minder sterke verbinding van zenuwvezels hadden tussen hun frontale en temporale hersenkwab. Die verbinding speelt een belangrijke rol bij het luisteren naar muziek en het produceren van bijpassende klanken. Bij een gebrekkige verbinding tussen die twee hersengebieden kun je zelf dus niet horen of je de juiste tonen zingt.

Toondoofheid is deels een erfelijke aandoening. “Je ziet het terugkomen in families. Maar er zijn ook gevallen van mensen die het in hun latere leven oplopen, bijvoorbeeld door hersenletsel”, zegt Honing. Een vergelijkbare aandoening is maatdoofheid. “Mensen kunnen dan ritmes niet goed horen – ze kunnen een wals of een mars nog niet uit elkaar houden. Het is een bijzondere aandoening, we hebben nu een stuk of zes mensen gevonden die het hebben. Het mechanisme is vergelijkbaar met dat van toondoofheid: hersenen kunnen wel het ritme oppikken, maar er is geen bewuste toegang tot de juiste maatinformatie in de hersenen. Het lukt mensen dan echt niet om op de maat te dansen of muziek te maken.” [Mathias et al., 2016]

Kun je iets tegen toondoofheid doen? “De toegang naar het bewustzijn van tonen is niet te repareren. Er wordt nu wel in detail uitgezocht of het effect van die gebrekkige hersenverbinding te verminderen valt via het beloningssysteem: door muziek te maken wordt er dopamine aangemaakt, en als je toondoven overhaalt om actief samen te zingen of muziek te maken, dan zou die hersenverbinding iets beter kunnen functioneren”, zegt Honing. [cf. Peretz, 2016]

Alle smeekbedes om te stoppen met zingen negeren en gewoon doorgaan dus. “Als je het leuk maakt voor toondoven, valt er een hoop te halen”, aldus Honing.

Bron: Volkskrant en De Morgen.

Dalla Bella, S., Deutsch, D., Giguère, J.-F., Peretz, I., & Deutsch, D. (2007). Singing proficiency in the general population. The Journal of the Acoustical Society of America, 121(2), 1182–1189. https://doi.org/10.1121/1.2427111

Mathias, B., Lidji, P., Honing, H., Palmer, C., & Peretz, I. (2016). Electrical Brain Responses to Beat Irregularities in Two Cases of Beat Deafness. Frontiers in Neuroscience, 10(40), 1–13. https://doi.org/10.3389/fnins.2016.00040

Peretz, I. (2016). Neurobiology of Congenital Amusia. Trends in Cognitive Sciences, 20(11), 857–867. https://doi.org/10.1016/j.tics.2016.09.002

Waarom muziek op school? [Dutch]

Lodewijk Asscher (PvdA) over muziek in de klas:

"Geen groot sexy onderwerp, maar ontzettend belangrijk." 

Hoe enthusiast ook, Asscher is natuurlijk niet de eerste die dit voorstelt. Het kabinet (van Engelshoven, D66) werkt inmiddels hard aan een cultuurnota, waarin een paragraaf over het muziekonderwijs vast niet ontbreekt (zie tijdspad OCW).

Is muziek een wondermiddel? [Dutch]

Op woensdagavond 17 januari 2018 vond de premiere plaats van de theatershow Miracles of Music in de grote zaal van het Concertgebouw, een theatercollege over hoe muziek uw brein beïnvloedt. Met live optredens van soulzangeres Berget Lewis, saxofonist Benjamin Herman en de Hayp Band o.l.v. Alvin Lewis.Ziei hieronder een selectie van de media-aandacht in aanloop van de voorstelling:

 

Zie 3 sterren recensie in het NRC.
Zie interview in het AD.

Maakt muziek je wijzer? [Dutch]

©NRC Arjen Born

Muziek moet, muziek doet je kind goed – dat is een populair idee onder ouders. Maar muziekles maakt een kind niet slim en doorgaans ook niet virtuoos, zo leert recent onderzoek. Muziek maken is vooral mooi, sociaal en inspirerend.

Afgelopen zaterdag verscheen er een zorgvuldig geschreven stuk over de effecten van muziekonderwijs door Hester van Santen in het Wetenschaps katern van NRC Handelsblad:

Muziek moet, muziek doet je kind goed – dat is een populair idee onder ouders. Maar muziekles maakt een kind niet slim en doorgaans ook niet virtuoos, zo leert recent onderzoek. Muziek maken is vooral mooi, sociaal en inspirerend.

Glenn Schellenberg (universiteit van Toronto): Die cheerleaders van muziekonderwijs hebben zich in de voet geschoten door erop te hameren dat muziek je slimmer maakt, dat het goed is voor alles. Nu dat niet zo blijkt te zijn, is hun belangrijkste argument van tafel. Ze hadden moeten zeggen: muziek maakt dat we kunnen dromen, dansen, bewegen. Muziek is belangrijk op zichzelf.

 Het volledige artikel is hier te lezen.

Wat weten we nog niet over muziek en muzikaliteit? [Dutch]

Tot 1 mei a.s. kan iedereen via onderstaande website een vraag stellen aan de wetenschap. De overheid is voornemens de komende jaren zo'n 40 tot 50% van haar onderzoeksbudget aan deze vragen besteden. Er staan momenteel echter nog nauwelijks vragen over muziek tussen. Dat moet beter kunnen, toch?

Wat je daaraan kunt doen: a) Formuleer een wetenschappelijke vraag die naar jouw inschatting in de huidige wetenschappelijke literatuur nog niet (of nog niet goed genoeg) is beantwoord. b) Voeg een motivatie / toelichting toe (max. 200 woorden, alsook enkele kernwoorden: muziek, cognitie, hersenen, onderwijs, cultuur, etc). c) Upload je vraag naar: https://vragen.wetenschapsagenda.nl/.

Gaan we kinderen weer horen zingen? [Dutch]

Volkskrant 3 november 2014

Minister Bussemaker wil muziekles op de basisschool mogelijk maken. De Tweede Kamer beslist vandaag. 

Afgelopen decennia is muziek op school een curiositeit geworden. Kregen leerlingen voorheen minstens een uur per week muziekles, in de afgelopen twintig jaar lag de focus voornamelijk op taal en rekenen.

Het werd een buitenschoolse activiteit die ouders zelf maar moesten regelen. Zo kreeg slechts een beperkte groep kinderen de mogelijkheid om een muziekinstrument te leren bespelen. Muziek werd een uitzondering, een luxe die maar voor sommigen was weggelegd.

Maar muziek is geen luxe. Uit recent wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen muziek en ons brein blijkt dat onze muzikale vaardigheden, waaronder luisteren naar en meezingen met muziek, nauw verstrengeld zijn met een scala aan sociale, emotionele, cognitieve en motorische vaardigheden.

De een denkt bij muziek aan dat ene liedje dat in zijn hoofd blijft hangen, een ander raakt niet uitgepraat over de complexe structuur van een briljante compositie, een derde raakt ontroerd als een zo goed als sprakeloze demente man onverwacht meezingt met een liedje uit zijn jeugd. Muziek raakt ons. Muziek ontwapent, verbindt, maakt slimmer, ontroert en troost. 

Het lijkt misschien triviaal om het massaal in tranen meezingen met een speciaal daarvoor ontworpen liedje een muzikale vaardigheid te noemen. Maar voor een grote meerderheid van de mensen is muziek een stemmingsregulator. Voel je je blij - bepaalde muziek versterkt je stemming. Voel je je down - dat ene liedje maakt het draagbaar. Iedereen die weleens een uitvaart bijwoont, ervaart de betekenis en de werking van muziek. Vooral pubers weten er alles van. In de fase waarin zij verkeren en waarin zoveel verandert is muziek niet weg te denken. Muziek is meer met ons menszijn verweven dan we meestal denken.

Veel mensen en organisaties hebben afgelopen tien jaar initiatieven ontplooid om muziek terug te brengen in het primair onderwijs. Denk bijvoorbeeld aan 'Kinderen maken muziek', 'Muziek in ieder kind' van het Fonds voor Cultuurparticipatie en de campagne 'Muziek telt!'.

Die initiatieven zijn niet alleen belangrijk geweest voor wat ze ontplooiden, maar ook om de bewustwording die ze teweeg hebben gebracht. Ambassadeurs en prominenten zijn belangrijk. Gelukkig heeft koningin Máxima zich de afgelopen jaren met veel enthousiasme voor muziekonderwijs ingezet; ik heb goede hoop dat ze dit zal blijven doen.

Inmiddels zijn we er in dit land meer dan ooit van overtuigd dat muzieklessen goed zijn voor de ontwikkeling van alle kinderen. Uit peilingen blijkt dat zowel de meeste kinderen als een overgrote meerderheid van de ouders muziekles op school belangrijk vinden. Dat is een heuse omwenteling.

Als de Tweede Kamer vandaag akkoord gaat, horen we binnenkort weer kinderen samen zingen in de klas. Laat ze naast het zingen ook een bandje beginnen en op feestjes, schoolavonden en talentenjachten spelen. Geef ze een ud, synthesizer of drumstel, faciliteer een blokfluittrio, ukelelekwartet en dj-draaitafel. Laat kinderen bedenken welke muziek ze leuk vinden om te spelen, naar te luisteren of op te dansen. Stimuleer en ondersteun kinderen bij het maken van muziek. Dat is goed voor de ontwikkeling van muziek, ons onderwijs en onze cultuur in het algemeen.

[Bron: Volkskrant 20141103, Opinie]