It happens more and more: a commercial company pays a researcher (or research group) to produce a research report, the results turn out to be (directly or indirectly) in favor of the company’s mission, and they decide to announce the results in a press release, without having the results go through the usual peer-review. And even worse, sometimes the report is not disclosed at all (see earlier blog).
Last September Spotify succeeded in getting the outcome of such a research project loud and clear in the media. Conclusion: Listening to music while you study makes you smarter (see, e.g., The Daily Mail or USA Today).
Well, there have been done a few, yet well-controlled experiments in the past on this topic. All with the conclusion that music listening can
lead to enhanced performance on a variety of cognitive tests, but also
that such effects are short-term and stem from the impact of music on
arousal level and mood, which, in turn, affect cognitive performance (hence an indirect effect).
However, this is not special to music: experiences other than music
listening have similar effects (see earlier blogs).
NRC Next | 03 Oct 2013
Interestingly, the results announced in the media seem to contradict those findings. The principal researcher, Emma Gray, even goes so far as to give advise based on her findings: ‘The left side of the brain is used to process factual information and solve problems, which are key skills in these topics,’ and continues: ‘Listening to music with 50-80 beats per minute such as We Can’t Stop by Miley Cyrus and Mirrors by Justin Timberlake has a calming effect on the mind that is conducive to logical thought, allowing the brain to learn and remember new facts.’ Spotify's vice president of global communications enthusiastically adds: 'With millions of students streaming music on Spotify, it’s great to see the positive effect it could have on their studies.' Wonderful. That would indeed be great.
Unfortunately, the research report cannot be traced. Two journalists, wanting me to comment on it, could not get hold of the researcher nor the report. Peculiar if you bring out a press release, not? In the end, the journalists copied the results without being able to check the source. This is not only bad for science but also bad for journalism.
Wie zou het niet graag aangetoond zien: simpelweg naar klassieke muziek luisteren om vervolgens een slimmer, gelukkiger of zelfs een gezonder mens te worden. Zou dat niet prachtig zijn?
Hans Jeekel, emeritus hoogleraar chirurgie aan de Erasmus Universiteit en een van de auteurs van een rapport dat recentelijk door ZonMw (een stichting die advies geeft over gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) werd uitgebracht, verwijst expliciet naar dit idee.
In het rapport, met de titel Ontwikkeling en implementatie van evidence-based complementaire zorg, wordt gerefereerd aan het ‘Mozart-effect’ als een belangrijke motivatie voor "mind-body benaderingen zoals muziektherapie". Naast homeopathie en yoga zou muziek —en dan met name klassieke muziek— een alternatief kunnen bieden op de reguliere medische zorg; een helder en wervend idee (zie tevens Parool, Volkskrant, etc).
Wat homeopathie betreft kunnen we natuurlijk duidelijk zijn: uitvoerig geschud water drinken kan geen kwaad. Hetzelfde geldt voor yoga, zoals voor de meeste lichaamsbeweging: veel en regelmatig bewegen is goed voor van alles, inclusief ons brein.
En voor muziek? Natuurlijk: als je blij, ontspannen, extra geconcentreerd, of juist afgeleid wordt door je lievelingsmuziek (met name zinvol tijdens een operatie of tandartsbezoek): des te beter. Maar er is natuurlijk een verschil tussen 'muziek als medicijn' of 'muziek als therapie'.
Jeekel claimt dat “patiënten die tijdens een operatie onder narcose naar klassieke muziek luisteren na afloop sneller herstellen en minder pijnbehandeling nodig hebben." *
Ik kan echter het onderzoek waarop deze observatie is gebaseerd niet traceren (maar dat kan aan mij of de zoeksystemen van de UvA liggen; zie voor een recente systematische review: Hole et al., 2015). Het zou me echter verbazen als alleen klassieke muziek dit voorrecht beschoren is. Daarnaast is het gerapporteerde effect van muziek onder narcose opmerkelijk. Dat muziek een effect kan hebben zonder dat we daar aandacht voor hebben is meerdere malen aangetoond (denk aan het effectieve gebruik van muziek in winkels en supermarkten), maar onder narcose?
In enkele meta-studies is inmiddels aanemelijk gemaakt dat muziek een gunstige invloed kan hebben op het herstel van patiënten (e.g., Sarkamo et al., 2008). Maar let wel, deze patiënten luisterden naar hun favoriete muziek. En dat is in deze wereld niet altijd klassieke muziek. Er is meer mooie, en in die zin belangrijke muziek op deze wereld. En ten tweede, het blijft onduidelijk wat de reden is waarom muziek dit zo goed kan. Is het de stemming of het stressniveau dat muziek zo goed kan beïnvloeden dat hiervan de oorzaak is? Of is het de invloed die muziek op het reactiveren van het geheugen kan hebben? Of zijn het andere hersennetwerken of lichaamsfuncties die het effect en herstel beïnvloeden? We weten het niet. Genoeg reden, lijkt me, om het een keer echt uit te zoeken.
*Update 16 september 2015: Jeekel nuanceert zijn uitspraak op navraag als: "De effecten van muziek zijn wel gevonden in een aantal studies, maar niet wetenschappelijk aangetoond." Toch blijft op allerlei fora deze claim gepropageerd worden.
Update 21 juni 2016: Jeekel in een recente uitzending van RTL Late Night: 'muziek tijdens narcose heeft een positief effect op herstel' en 'Mozart is beter dan Hardrock'. Er is echter nog steeds geen publicatie, 'Het onderzoek loopt nog'.
Update 21 augustus 2016: Kühlmann et al. (2016) – een van de eerste publicaties van de Rotterdamse onderzoeksgroep – concludeert: "[Our study] failed to establish a cause-effect relationship between music interventions and blood pressure reduction." Dus bewijs in de tegensgestelde richting.
Update 14 december 2016: Jeekel concludeert vandaag in een presentatie in Rotterdam (en in diverse media, e.g. Volkskrant): "Het bewijs is geleverd" (zie Erasmus MC). Het zou zo mooi zijn, maar e.e.a. is niet te controleren: er is nog steeds geen publicatie.
N.B. Daarom een poll: wanneer kan of mag je als wetenschapper iets als 'onomstotelijk bewijs' presenteren?
Update 1 maart 2018: De publicatie verscheen uiteindelijk als Kühlmann et al., (2018) met de vermelding in de discussie dat 'a risk of bias in the including studies was moderate to high' en de observatie dat 'a placebo effect is beneficial'. Bewijs geleverd? Dacht het niet. (cf. Volkskrant.)
Sarkamo, T., Tervaniemi, M., Laitinen, S., Forsblom, A., Soinila, S., Mikkonen, M., Autti, T., Silvennoinen, H., Erkkila, J., Laine, M., Peretz, I., & Hietanen, M. (2008). Music listening enhances cognitive recovery and mood after middle cerebral artery stroke Brain, 131 (3), 866-876 DOI: 10.1093/brain/awn013
Garza-Villarreal,
E. A., Pando, V., Vuust, P., & Parsons, C. (2017).
Music-induced analgesia in chronic pain conditions: a systematic review
and meta-analysis. DOI: 10.1101/105148
Hole, J., Hirsch, M., Ball, E., & Meads, C. (2015). Music as an aid for postoperative recovery in adults: a systematic review and meta-analysis The Lancet DOI: 10.1016/S0140-6736(15)60169-6
Kühlmann, A. Y. R., Etnel, J. R. G., Roos-Hesselink, J. W., Jeekel, J., Bogers, A. J. J. C., & Takkenberg, J. J. M. (2016). Systematic review and meta-analysis of music interventions in hypertension treatment: a quest for answers. BMC Cardiovascular Disorders, 16:69 DOI: 10.1186/s12872-016-0244-0
Kühlmann, A. Y. R., De Rooij, A., Kroese, L. F., Van Dijk, M., Hunink, M. G. M., & Jeekel, J. (2018) Meta-analysis evaluating music interventions for anxiety and pain in surgery. doi: http://doi.org/10.1002/bjs.10853
In het partijprogramma van de Vrijzinnige Partij staat de volgende curieuze zin:
"Een vrijzinnig geluid is een zuiver geluid. [..] Muziek is goed voor de gezondheid van de mens, maar dan wel met de goede natuurlijke grondtoon van 432 Hz."
Wat klopt daar van? Kan een stemtoon natuurlijk zijn? Wanneer is muziek vals? En waarom vinden mensen dat zo belangrijk?
Waar de één het verschil tussen 10 trillingen per seconden weet te relativeren, heeft het voor een ander een genadeloze impact. (For a discussion in English, see hereandhere.)
Stel: Een onderzoeksgroep brengt een persbericht uit met de claim “Bewijs gevonden”. Wanneer kan of mag dat?
Dat lijkt te verschillen per vakgebied. Daarom een wetenschappelijke poll met de simpele
vraag:
op welk moment stuur je als onderzoeker – wanneer je iets
bijzonders te melden hebt, een verrassend feit hebt gevonden, dan wel
een bewijs hebt geleverd – een persbericht de wereld in?
"Schrijven van onderzoeksvoorstellen kost te veel tijd” kopte het NRC Handelsbladafgelopen week naar aanleiding van het verschijnen van de resultaten van een enquête van het wetenschappelijk bureau van de SP. Een meerderheid van de bevraagde wetenschappers blijkt zo’n twintig procent van de werktijd aan het schrijven van onderzoeksvoorstellen te besteden, met, zo wordt gemeld, weinig kans van slagen. Zonde van de tijd, lieten veel respondenten weten.
Onzin natuurlijk. Volgende week in Folia Magazine een reactie...
A few months ago my Facebook friends in the US started mentioning it. Only a few weeks later it appeared in the news in Europe, generating a lot of noise in Belgium last week when I-dosing or ‘binaural beats’ were condemned as a form of narcotics.
The phenomenon of ‘binaural beats’ was first described in 1839 by Heinrich Wilhelm Dove. It is the sensation of hearing interference beats when two slightly different frequencies are played separately to each ear. The rate of the ‘perceived’ beats were claimed to modulate ones brain waves. However, little or no evidence has been brought forward since then. The few studies that seriously studied the effect could not support this claim (e.g., Owens et al., 1998), except that that it might have some effect on attention and arousal. Quite understandable, if you listen to one of the examples (see link).
The recent media attention for this phenomenon seems to be successfully bootstrapped by a new company selling mp3’s with titles like ‘Quick Hit Simulations’ describing their product with statements like ‘binaural beats will synchronize your brainwaves and help you achieve a quick hitting simulated drug simulation.’ Prices around twenty dollar. Here is one for free :-)
Update #1: Last week The Lebanon News restarted it all over again '"Digital drugs," otherwise known as binaural beats, have sparked an outcry in Lebanon, with the Justice Minister Ashraf Rifi calling Thursday for legal measures to be taken against the product.'
Update#2: Last weekend the Dutch newspaper NRC Handelsblad referred to the Autonomous Sensory Meridian Reponse (ASMR), a label thathas been pushed (and several times – quite rightly so – rejected by Wiki) by a curious group of people. A similar hoax/hype as compared to 'binaural beats'.
Owens, J. et al. (1998). Binaural Auditory Beats Affect Vigilance Performance and Mood. Physiology & Behavior, 63 (2), 249-252. DOI: 10.1016/S0031-9384(97)00436-8.
Dunning, Brian. "Binaural Beats: Digital Drugs." Skeptoid Podcast. Skeptoid Media, Inc., 31 Mar 2009. Web. 31 Jul 2010.link.
Afgelopen weekend verscheen er een column in het NRC met de titel Natte Vinger, via de sociale media aangekondigd als een “column over ons gretige geloof in de wetenschap” (NRC Handelsblad, 18 mei 2014). Met een aantal zaken in het stuk kan iedereen het eens zijn: het soms ten onrechte aannemen van wetenschappelijke ‘feiten’ die geen feiten zijn, bijvoorbeeld, is inderdaad betreurenswaardig. Waar het echter mis gaat is de dik aangezette teleurstelling van columnist Bas Heijne in de wetenschap zelf. Wetenschappelijke ‘feiten’ zouden nattevingerwerk zijn en ons valse, ongefundeerde hoop geven: “De hoop die de wetenschap ons biedt – het is bidden in de kerk, maar dan anders.” Hier slaat Heijne de plank mis. Het mooie van wetenschap is nu juist dat je er niet in hoeft te geloven. Je kan de bronnen traceren, de onderbouwing checken en verifiëren, het experiment nadoen, etc. Dat Heijne teleurgesteld is als een wetenschappelijk ‘feit’ weerlegd wordt en een nieuw inzicht een eerder ‘feit’ falsificeert (onderzoekers van de Johns Hopkins universiteit lieten zien dat het antioxidant resveratrol in wijn en chocolade geen effect heeft op onze gezondheid), dan is hem de essentie van wetenschappelijk onderzoek ontgaan. Dat is jammer, want ook de journalistiek heeft een verantwoordelijkheid in het communiceren en evalueren van wetenschappelijke resultaten [zie tevens NRC Next, 3 oktober 2013]. Het pleit juist voor de wetenschap dat ze haar mening steeds weer wijzigt in het licht van nieuwe (en zelf-vergaarde) feiten; de uitkomsten zijn steeds weer te controleren. Wetenschappers die daar het handje mee lichten ondermijnen natuurlijk het vertrouwen in de wetenschap en dat is erg genoeg, maar een columnist die op grond hiervan suggereert dat wetenschap ons geen ‘evidence-based’ voortschrijdend inzicht verschaft, is ziende blind. Henkjan Honing Pim Levelt [Zie NRC Handelsblad en NRC Next van 20 mei 2014]
Today the Daily Mail reports on an exciting new finding: Patricia Gray (University of North Carolina in Greensboro) and Ed Large (University of Connecticut) claim to have shown that bonobo's can synchronise to a beat.
According to Science News "the researchers gave a group of bonobos access to a specially
tailored drum, then showed them people drumming rhythmically. Eventually
three animals picked up the beat and were able to match tempos with the
scientists. Bonobos were also found to prefer a faster pace than most
people."
I'm still tracing the actual published paper. More in a few hours... I hope.
Update 20140218: It turns out the paper is still in preparation. While one of the authors was so kind to share a draft with me (confidentially that is), I guess we have to wait for the normal peer-review process to see whether the claims made in the Press Release – so confidently distributed via Reuters – can indeed be substantiated. Quite an unusual order of things, I have to say.
De Waal, Frans B.M. (1988). The Communicative Repertoire of Captive Bonobos (Pan Paniscus) Compared To That of Chimpanzees. Behaviour, 106 (3), 183-251 DOI: 10.1163/156853988X00269
Related press: See e.g., news item on Radio 1 België.
P.S. In the Netherlands, bringing out facts as scientific, but that are not checked by peers (e.g., by journal peer-review), is considered bad practice. (In fact, it has lead in the past to several reprimands imposed by university representatives on the researchers involved.) These kind of 'incidents' cannot be good for the image of music cognition nor for science in general.
A few months ago my facebook friends in the US started mentioning it. Only a few weeks later it appeared in the news in Europe, generating a lot of noise in Belgium last week when I-dosing or ‘binaural beats’ were condemned as a form of narcotics.
The phenomenon of ‘binaural beats’ was first described in 1839 by Heinrich Wilhelm Dove. It is the sensation of hearing interference beats when two slightly different frequencies are played separately to each ear. The rate of the ‘perceived’ beats were claimed to modulate ones brain waves. However, little or no evidence has been brought forward since then. The few studies that seriously studied the effect could not support this claim (e.g., Owens et al., 1998), except that that it might have some effect on attention and arousal. Quite understandable, if you listen to one of the examples (see link).
The recent media attention for this phenomenon seems to be successfully bootstrapped by a new company selling mp3’s with titles like ‘Quick Hit Simulations’ describing their product with statements like ‘binaural beats will synchronize your brainwaves and help you achieve a quick hitting simulated drug simulation.’ Prices around twenty dollar. This one's for free :-)
Owens, J. et al. (1998). Binaural Auditory Beats Affect Vigilance Performance and Mood. Physiology & Behavior, 63 (2), 249-252. DOI: 10.1016/S0031-9384(97)00436-8.
Dunning, Brian. "Binaural Beats: Digital Drugs." Skeptoid Podcast. Skeptoid Media, Inc., 31 Mar 2009. Web. 31 Jul 2010.link.
Vandaag verscheen er een persbericht (via ANP) met de titel 'Mannen gevoeliger voor muziek dan vrouwen' over (gesponsored) onderzoek naar de reactie van mannen en vrouwen op muziek. De geschreven pers pikte het bericht gretig op (zie overzicht; zo'n 900 hits als dit geschreven wordt).
Het onderzoek blijkt echter ‘vertrouwelijk’ en betaald door opdrachtgever Sony Ericsson: het onderzoeksrapport is niet in te zien (ik werd verwezen naar een PR medewerker van de telefoonfabrikant: "[dr Moxon] is not aloud [sic!] to give out all the research that has been done.").
Op de website is de missie van de onderzoeker te lezen: het verzorgen van "consultancy which gives you fast, highly-creative and psychologically-endorsed stories that grab the headlines". Met succes dus. ‘Free publicity’ voor een telefoonfabrikant die een nieuw mobieltje wil promoten. En de pers, de ANP voorop, loopt er met open ogen in.
Dr David Moxon kon mij evenmin vertellen of hij ooit eerder op dit gebied gepubliceerd had. Volgens hem bestaan er maar zeer weinig vergelijkbare studies. Er is echter legio literatuur over de cognitieve en fysiologische reacties op muziek te vinden. Google maar eens op namen als Krumhansl, Huron of Zatorre. Maar natuurlijk hebben zij niet het smeuïge resultaat dat Moxon vond.
Dit is populariserende wetenschap op z’n slechtst. Vandaar dat ik me verplicht voelde er een stukje over te schrijven.
